زمانێ عەرەبی

June 17, 2026, 1:46 p.m.

سەبارەت پشکا زمانێ عەرەبی

​پشکا زمانێ عەرەبی ل کولیژا پەروەردا بنەڕەتێ ل سالا (2019ز) هاتیە دامەزراندن، و قوتابیان بۆ ماوێ (چار) سالان دخینیت بۆ وەرگرتنا پلەیا بەکالۆریۆسێ د زمان و ئەدەبیاتا عەرەبی دا. ئەڤە دەرفەتێ ددەتە دەرچوویان کو ل دەزگەهێن پەروەردەیی، خواندنێ، کەلتووری و لێگەریانێ وەک ماموستا کار بکەن، سەرەڕای دابینکرنا شیانێن سەرەکی یێن زمانەڤانی و ئەدەبی بۆ قوتابیان، و شارەزایێن زانستی یێن پێدڤی بۆ پاشەڕۆژا وان یا پیشەیی، ب گرانیدان ل سەر هزرکرنا رەخنەیی و شلوڤەکرنا ئەدەبی و مێتۆدی. پرۆگرامێ خواندنێ ب رێبازا زانستی و گشتگیرییا زانینێ دهێتە دیارکرن، و کۆرسێن تێدانە کو قوتابیان دگەهینیتە زانینەکا کوور د بنچینەیێن زمانێ عەرەبی، زانست و ئەدەبیاتێن وێ دا، ل گەل شیانێن لێگەریانێ و پراکتیکی.

​پشکا زمانێ عەرەبی ل کولیژا پەروەردا بنەڕەتێ ب یەک ژ پشکێن زانستی یێن رەسەن دهێتە هژمارتن کو بەرپرسیاریا پاراستن و پێشڤەبرنا زمانێ عەرەبی هلدگریت وەک قەید و هەلگرێ ناسنامەیا کەلتووری و هزری. ئەڤ پشکە هاتیە دامەزراندن وەکو بەرسڤدانەک بۆ پێدڤییا جڤاکێ و دەزگەهێن پەروەردەیی بۆ ئامادەکرنا ماموستا و لێگەریێن شارەزا ژ روویێ زانستی و پەروەردەیی ڤە د بوارێن زمان و ئەدەبیاتا عەرەبی دا، یێن شیان هەی کو پەیاما خوە د گەشەپێدانا خواندنێ و خزمەتکرنا جڤاکێ دا بجهـ بینن. ژ دەستپێکا دامەزراندنا وێ، پشکێ حەز کریە کو ژینگەهەکا ئەکادیمی یا هاندانێ بسەلمینیت کو رەسەنایەتا زمانەڤانی و ڤەکرنا زانینێ ب هەڤرا کۆم بکەت، ب شێوەیەکێ کو بشێت هاریکاریا پێشڤەبرنا هزرکرنا رەخنەیی و ئافرینەر ل دەڤ قوتابیان بکەت، و وان ئامادە بکەت بۆ بەشدارییا چالاک د ئاڤاکرنا کەلتووری و پەروەردەیی دا.

​وەسفکرن

​پشکا زمانێ عەرەبی خەمخوریێ ب فێرکرنا زانست، ئەدەبیات و هونەرێن زمانێ عەرەبی ددەت، ژ نەحو، سەرف، بەلاغە، ئەدەب، رەخنە، زمان و فەرهەنگان، سەرەڕای کۆرسێن پەروەردەیی کو قوتابیان ب شیانەکا بلند بۆ پیشەیا ماموستایەتیێ ئامادە دکەن. ئەڤ پشکە باوەرنامەیا بەکالۆریۆسێ د پەروەردا بنەڕەتێ دا، پسپۆرییا زمانێ عەرەبی، بەخشیت، و قوتابیێن خوە ژ روویێ زانستی، زانینێ و شیانان ڤە ئامادە دکەت، ب شێوەیەکێ کو شیان هەی کو میراتێ زمانەڤانی و ئەدەبی وەرگرن، و شیانێن لێگەریانێ و رەخنەیی ب گۆری رێبازێن زانستی یێن نوی بکار بینن. هەروەسا پشک هاریکاریا دەولەمەندکرنا ژیانا کەلتووری د ناڤا کولیژێ و ژ دەرڤەی وێ دکەت ب رێیا سمینارێن زانستی، کۆمەلگەهێن ئەدەبی و فێستیڤالێن کەلتووری، و کار دکەت بۆ بهێزکرنا پەیوەندییا د ناڤبەرا زانینا ئەکادیمی و واقعێ جڤاکی و پەروەردەیی دا، ب شێوەیەکێ کو رۆلێ زمانێ عەرەبی د ئاڤاکرنا شارستانی و رەنسانسێ هزری دا بهێزتر بکەت.

​دیتن

​پشکا زمانێ عەرەبی ب هێڤی یە کو پۆستەکێ زانستی یێ بەرچاڤ د ناڤبەرا پشکێن ئەکادیمی یێن وەک خو یێن ل سەر ئاستێ ناڤخۆ و نێڤدەولەتی بدەستڤە بینیت، ب رێیا پێشڤەبرنا پرۆگرامێن خواندن و لێگەریانێ یێن جۆری کو هاریکاریا بلندکرنا ئاستێ زانستێن زمان و ئەدەبیاتێن عەرەبی بکەت، و سەلماندنا وان د سیستەمێ هزرکرنا مروڤی یێ سەردەمیانە دا. پشک ب هێڤی یە کو ببیتە ناڤەندەکا زانستی یا جودا د ئامادەکرنا شیانێن وانەیگۆتنێ و لێگەریانێ یێن شیان هەی کو د ناڤبەرا رەسەنایەتی و میراتێ ژ لایەکێ ڤە، و سەردەمایەتی و نویبوونێ ژ لایەکێ دی ڤە کۆم بکەن.

​پەیام

​پەیاما پشکا زمانێ عەرەبی د بەشدارییا چالاک دا یە د بجهـ ئینانا ئارمانجێن خواندنا بلند دا ب رێیا ئامادەکرنا کادرێن ئەکادیمی یێن پسپۆر د زمان و ئەدەبیاتێن عەرەبی دا یێن خاوەن شیانێن زمانەڤانی، شیانێن رەخنەیی، هشیاریا کەلتووری، و شایستەیێن پەروەردەیی یێن پێدڤی بۆ بجهـ ئینانا پیشەیا وانەیگۆتنێ و لێگەریانا زانستی. هەروەسا پشک هەوڵ ددەت کو بهایێن هەڤگرتنا نیشتیمانی و ناسنامەیا زمانەڤانی بسەلمینیت، و قەدر و قێمەتێ زمانێ عەرەبی د کۆمەلگەهێن زانستی و کەلتووری دا بلند بکەت، ب رێیا پرۆگرامێن رەسەن و لێگەریانا زانستی یا بجددی کو د ناڤبەرا رەسەنایەتی و نویخوازیێ دا کۆم دکەت. پشک حەز ژ ئاڤاکرنا ژینگەهەکا زانستی دکەت کو ل سەر هزرکرنا رەخنەیی و ئافرینەر هاتیە ئاڤاکرن، کو هانێ ددەتە گەنگەشێ، و پشتەڤانیێ ل بهایێن بەرپرسیاری و ڤەکرنا زانینێ دکەت.

​ئارمانج

​پشکا زمانێ عەرەبی ئارمانج ژ بجهـ ئینانا کۆمەلەکا ئارمانجێن زانستی و پەروەردەیی هەیە کو ب هەڤرا دگەل پەیاما کولیژ و زانکۆیێ تەمام دبن. ئەو کار دکەت ل سەر هێزدارکرنا قوتابیان ب زمانێ عەرەبی ژ روویێ زانین و شیانان ڤە کو دەرفەتێ ب وان بدەت بۆ خواندن، شلوڤەکرن و رەخنەکرنا تێکستان، و پێشڤەبرنا شیانێن وان ل سەر پەیوەندییا زمانەڤانی یا ب دەڤ و نڤیسکی ب زمانەکێ ساخلەم و دەربڕین. هەروەسا هەوڵ ددەت بۆ بهێزکرنا لێگەریانا زانستی د بوارێن زمان، ئەدەب و رەخنێ دا، و هاندانا خواندنێن رەسەن کو هاریکاریا پێشڤەبرنا هزرکرنا زمانەڤانی و ئەدەبی بکەت و خزمەتا پرۆسەیا پەروەردەیی بکەت.

​پشک گرانیدانێ ل سەر ئامادەکرنا ماموستا و لێگەریێن خاوەن شیانێن بلند د بوارێن وانەیگۆتنێ و لێگەریانێ دا ددەت، یێن ب زانینا زمانەڤانی و شیانێن پەروەردەیی هاتی نە تێرکرن کو وان ئامادە دکەت بۆ بەشدارییا چالاک د ئاڤاکرنا جڤاکەکێ زانینێ یێ پێشکەفتی دا. هەروەسا کار دکەت ل سەر ئاڤاکرنا پرێن هەڤکاریێ دگەل دەزگەهێن ئەکادیمی و کەلتووری د ناڤا زانکۆیێ و ژ دەرڤەی وێ، ب رێیا گرێدانا سمینار و کۆنفرانسێن زانستی و بەشدارییا د چالاکیێن ئەدەبی دا کو هاریکاریا زیندی کرن و چالاککرنا ژیانا کەلتووری دکەت.

​هەروەسا پشک هەوڵ ددەت بۆ زیندیکرنا میراتێ عەرەبی د زانستێن زمان و ئەدەبێ دا، ب رێیا ڤەکۆلین، خواندن و شلوڤەکرنێ، و بکارئینانا ڤی میراتی د ئاڤاکرنا هشیاریا زمانەڤانی و کەلتووری یا سەردەمیانە دا، سەرەڕای پێشکێشکرنا راوێژکاریێن زمانەڤانی و ئەکادیمی بۆ دەزگەهێن پەروەردەیی، کەلتووری و راگەهاندنێ، و بەشدارییا د پێشڤەبرنا پرۆگرامێن خواندنێ دا کو ل گەل ستانداردێن کوالیتی و دەستەبەرکرنا خواندنا بلند ب گونجین. هەروەسا ئارمانج ژێ پێشڤەبرنا هەستێ جوانیناسی، رەخنەیی و ئافرینەر ل دەڤ قوتابیانە، دا کو ببنە بالیۆزێن زمانێ عەرەبی و بهایێن وێ د جڤاک و جیهانا ئەکادیمی دا.

بسام خالد محمد (دكتورا) سه‌روك پشكێ زمانێ عەرەبی
None
مامۆستا د ئەدەبێ ئەندەلوسی دا

زمانێ عەرەبی
كولیژا پەروەردا بنیات
زانکۆیا دهۆك